Zamki w Polsce

Pomiń nawigację

Subskrypcja nowości

C

BOHDAN CHMIELNICKI

ur.ok.1595, zm.1657 szlachcic, hetman kozacki, inicjator i przywódca największego powstania kozackiego przeciwko Rzeczypospolitej (1648). W jego trakcie pokonał wojska polski w bitwach pod Żółtymi Wodami, Korsuniem i Piławcami i doszedł pod Lwów i Zamość. W 1649 oblegał bezskutecznie Zbaraż broniony przez Jeremiego Wiśniowieckiego. W tym samym roku po klęsce pod Zborowem podpisał ugodę z królem Janem Kazimierzem na mocy której przejął władzę nad województwami: kijowskim, bracławskim i czernichowskim. Niezadowolony z warunków umowy kontynuował walkę przeciwko Rzeczypospolitej. Pokonany pod Beresteczkim w 1651 r. Zawarł pokój w Białej Cerkwi w 1653r.Później kontynuował walkę z Polską (na mniejszą skalę) do końca swojego życia.

CHRYSTIAN

ur. przed 1180, zm. ok. 1244, około 1209 r. rozpoczął działalność misyjną w Prusach.W 1210 r. otrzymał od ks. pomorskiego Mściwoja I gród Zantyr (ob. Biała Góra k. Malborka), w którym założył klasztor cysterski, stając się jego opatem. Dążył do utworzenia na nawracanych terenach państwa biskupiego, zależnego bezpośrednio od Stolicy Apostolskiej. W 1216 został wyświecony przez papieża na pierwszego biskupa pruskiego. Przypuszcza się, że w owym okresie obszar jego misji obejmował tereny od ziemi lubawskiej aż po Elbląg. W latach 1217-25 uzyskał liczne przywileje papieskie, przyznające mu pełnię władzy nad ochrzczonymi Prusami. W 1222 r. Konrad I Mazowiecki nadał mu liczne dobra w ziemi chełmińskiej.Początkowo do Krzyżaków odnosił się z niechęcią a nawet z wrogością, jednak już w roku 1230 i 1231 zawarł z Krzyżakami układ, na mocy którego w zamian za pomoc miał im przekazać 1/3 podbitych w Prusach terytoriów a Zakon uznawał jego zwierzchność w Prusach. W 1233 roku Chrystiana uwięziony został przez Sambów. Podczas jego pobytu w niewoli Krzyżacy weszli w posiadanie jego dóbr i uprawnień, uzyskując papieską afirmację dla zakonnego państwa w Prusach.Po uwolnieniu w 1239 r. za wstawiennictwem księcia pomorskiego Świętopełka rozpoczął w Rzymie starania o odzyskanie utraconych praw. Jednak to mu się nie udało.Po podziale Prus 1243 na 4 diecezje, otrzymał diecezję chełmińską, nie uznał jednak tego podziału, tytułował się aż do śmierci biskupem całych Prus.

STEFAN CZARNIECKI

ur. ok. 1599, zm. 1665, polski szlachcic, wybitny strateg i dowódca wojskowy. Zasłynął jako mistrz wojny podjazdowej (tzw. wojny szarpanej). Zastosowana przez niego taktyka niepodejmowania dużych, rozstrzygających bitew, współdziałania regularnej armii z partyzantką, szybkich przegrupowań oddziałów wojskowych przyniosła bardzo korzystne rezultaty w walce z wojskami szwedzkimi Karola X Gustawa (tzw. Potop, 1655-1660).W 1656 odniósł zwycięstwo pod Warką, zajął Pomorze, opanował Bydgoszcz, zdobył Warszawę. W bitwie pod Czarnym Ostrowiem (1657) pokonał wojska sojusznika Szwedów, J. Rakoczego.Uczestniczył w wyprawie państw koalicji antyszwedzkiej do Danii, gdzie dowodzona przez niego armia zdobyła wyspę Als i twierdzę Koldyngę. Po zawarciu pokoju w Oliwie (1660) dowodził oddziałami polskimi w walkach z Moskwą, zwyciężając pod Połonką (czerwiec 1660).W latach 1661-1663 kontynuował działania zbrojne przeciw Moskwie i walczył z powstańcami na Ukrainie. Zmarł na skutek odniesionych ran, powracając do Lwowa. Za wybitne zasługi wojskowe mianowany hetmanem.

Copyright © 2006 Paweł Soczewski