Zamki w Polsce

Pomiń nawigację

Subskrypcja nowości

H

ALBRECHT HOHENZOLLERN

ur. 1490, zm. 1568, syn Fryderyka księcia Ansbach i Zofii Jagiellonki, wnuk Kazimierza Jagiellończyka. Ostatni wielki mistrz zakonu krzyżackiego, pierwszy ks. pruski (od 1525, jako Albrecht I). Przeznaczony do stanu duchownego, przebywał na dworze arcybiskupa kolońskiego Hermana, jednak po śmierci swojego protektora (1508) powrócił do Prus. Wobec zatargu zakonu krzyżackiego z Polską, jako siostrzeniec króla Zygmunta I Starego, został wybrany 1511 na wielkiego mistrza, prowadził walkę o uniezależnienie zakonu od Polski. W latach 1519-1521 pokonany przez Polskę w kampanii. W 1525 przeszedł na luteranizm, sekularyzował państwo zakonne i złożył w Krakowie hołd lenny Zygmuntowi I Staremu (z tytułu lenna zobowiązany do służby wojskowej), wyrażając jednocześnie zgodę na wcielenie lenna do Polski po śmierci wszystkich uprawnionych do dziedziczenia (rodzeni bracia Albrechta wraz z męskim potomstwem). 1532 wyrokiem sądu Rzeszy w Spirze skazany na banicję (cesarz oraz katolicka większość Rzeszy nie uznali sekularyzacji). 1548-1549 starał się o rękę jednej z sióstr Zygmunta II Augusta, myśląc o następstwie w Polsce po Jagiellonach. W 1563 uzyskał od Zygmunta II Augusta rozszerzenie prawa dziedziczenia lenna pruskiego na elektorską linię Hohenzollernów. Przeprowadził reformę administracji, dążył do rozwoju gospodarczego kraju, zajmował się sztuką wojenną. Utrzymywał kontakty z elitą kulturalną i polityczną Polski. Założył uniwersytet w Królewcu (1544) i 2 biblioteki. Popierał działalność wydawniczą.

HENRYK I BRODATY

ur. ok.1165, zm. 1238, książę śląski twórca tzw. monarchii Henryków śląskich, wnuk Władysława II Wygnańca, ojciec Henryka II Pobożnego.W swojej działalności dążył do zjednoczenia i umocnienia Polski dzielnicowej. Uczestnik zjazdu książąt piastowskich w Gąsawie, gdzie został zamordowany przez Władysława Odońca i Świętopełka Pomorskiego senior krakowski Leszek Biały. Ciężko rannego Henryka uratował rycerz Pelegryn z Wezenborga. W latach 1228-1229 jako sojusznik Władysława Laskonogiego pełnił władzę w Krakowie, a po jego śmierci w 1232 r objął tron seniora. W 1234 r po pokonaniu Konrada I Mazowieckiego odebrał Odońcowi Wielkopolskę. Dbał o rozwój gospodarczy Śląska, zakładał nowe miasta i wsie na prawie niemieckim, propagator rozwoju górnictwa, fundator klasztorów (Henryków) i zamków (Legnica). Zmarł w Krośnie.

HENRYK III GŁOGOWSKI

ur. miedzy 1251-1260, zm. 1309, książę głogowski w latach 1273-1274, żagański od 1304 i wielkopolski od 1306. Syn Konrada I głogowskiego. W 1281 r. został uzależniony przez Henryka IV Probusa, ale pomimo dość brutalnej formy zadzierzgnięcia ściślejszego związku (porwanie i wymuszenie) głogowczyk pozostał wierny swojemu krewniakowi. Po którego śmierci na mocy testamentu objął w posiadanie księstwo wrocławskie. Nie zdołał się jednak w nim utrzymać ulegając innym książętom śląskim działającym z poparciem króla Czech Wacława II. Rozpoczęła się długa i niszcząca wojna o dziedzictwo po Probusie, która doprowadziła do całkowitego rozbicia księstwa wrocławskiego. W 1306, po śmierci Wacława III, rywalizował z Władysławem Łokietkiem o koronę polska. Zajął z pomocą możnych Wielkopolskę południową. Jednak nie spotkał się tam z poparciem, gdyż ściągał wysokie podatki i posługiwał się w rządach Ślązakami i Niemcami. Po śmierci Henryka jego liczni synowie doprowadzili do rozbicia dziedzictwa ojcowskiego. Próby dzielenia Wielkopolski spotkały się z ostrym sprzeciwem społeczeństwa i doprowadziły do zajęcia tej dzielnicy przez Władysława Łokietka.

HENRYK IV PROBUS

ur. 1257/58, zm. 1290, syn księcia Henryka III Białego i wnuk Henryka II Pobożnego, książę wrocławski od 1270, krakowski od 1288. Młodość spędził na dworze Przemysła Ottokara III w Pradze. Spowodowało to, że pierwsze lata panowania Henryka upłynęły pod znaczącym wpływem króla Czech. Po jego śmierci (bitwa pod Suchymi Krutami w 1278 r.) złożył hołd lenny z księstwa wrocławskiego cesarzowi Rudolfowi II Habsburgowi (1280 r.). W zamian Henryk otrzymał ziemię kłodzką i nie wykluczone, że Rudolf obiecał mu poparcie w staraniach o koronę polską. W czasie swojego panowania Henryk Probus dążył do uzyskania pełnej hegemoni na Śląsku. Udało mu się osiągnąć wymuszając różne ustępstwa, w tym terytorialne na pozostałych książętach. W polityce wewnętrznej ukrócił anarchię feudalną, uporządkował skarbowość, przyczynił się do rozwoju górnictwa i kolonizacji miast (wydał aż 17 przywilejów dla Wrocławia). Wdał się w spór z biskupem wrocławskim Tomaszem, co groziło konfliktem narodowościowym. Biskup uważany był za przedstawiciela polskości natomiast Henryk za germanofila. W 1285 r. na zjeździe w Łęczycy konflikt udało się zakończyć (mediacja arcybiskupa gnieźnieńskiego Jakuba Świnki) i Henryk uzyskał poparcie duchowieństwa polskiego w staraniach o tron krakowski. Po śmierci Leszka Czarnego w 1288 r. Henryk zajął Kraków i rozpoczął starania, tym razem u papieża o koronę. Jednak nie doczekał przywdziania korony. Zmarł nagle po krótkiej chorobie ( nie wyklucza się otrucia) 24 czerwca 1290 we Wrocławiu. Wobec braku następcy przekazał księstwo krakowski Przemysłowi II, wrocławski-Henrykowi III głogowskiemu, a ziemią kłodzką-królowi Czech Wacławowi II.

HENRYK POBOŻNY

ur. ok.1196, zm. 1241, książę śląski, krakowski i wielkopolski od 1238, syn Henryka I Brodatego. W 1222 dopuszczony do współrządzenia z ojcem, wspomagał go w dziele jednoczenia Polski, następnie je kontynuował.Zginął 9 IV 1241 w bitwie z Tatarami pod Legnicą.Zniszczenie Śląska przez Mongołów i śmierć Henryka II Pobożnego położyły kres możliwościom zjednoczeniowym Śląska i Polski w pierwszej połowie XIII w.

HENRYK SANDOMIERSKI

ur. 1132, zm. 1166, książę sandomierski od 1146, syn Bolesława III Krzywoustego i Salomei. Nie uwzględniony w podziale władzy w testamencie ojca objął dzielnicę sandomierską po wypędzeniu Władysława II Wygnańca przez juniorów. W 1154 wziął udział do Jerozolimy, sprowadził zakon joanitów do Zagościa nad Nidą. Nigdy nie miał ambicji objęcia władzy zwierzchniej w kraju. Zginął w wyprawie przeciwko Prusom. Po jego bezpotomnej śmierci część ziemi sandomierskiej przypadła bratu Kazimierzowi Sprawiedliwemu (Wiślica) a pozostałą wcielono do dzielnicy senioralnej-krakowskiej.

HINDENBURG

ur. 1847, zm. 1934, niemiecki feldmarszałek (1914) i polityk, prezydent Republiki Weimarskiej (Niemcy) w latach 1925-1934. Urodził się w Poznaniu. Walczył w dwóch XIX-wiecznych wojnach Prus z Austrią (1866) i z Francją (1870-1871). W 1911 przeszedł w stan spoczynku. Powrócił do służby czynnej po wybuchu I wojny światowej.W 1914 na czele 8. Armii odniósł zwycięstwo nad Rosjanami pod Tannenbergiem (Grunwaldem). W 1916 został szefem Sztabu generalnego. W 1925 został wybrany na prezydenta Republiki Weimarskiej jako symbol minionej potęgi państwa niemieckiego. Sympatyzował z nazistami udzielając im poparcia w przejęciu pełni władzy.Zmarł 2 VIII 1934. Jego imieniem nazwano linię obronną długości 145 km, zbudowaną na granicy z Francją po klęsce w 1916 pod Verdun.

MAKSYMILIAN HABSBURG

ur. 1558, zm. 1618, arcyksiążę austriacki, syn Maksymiliana II. W roku 1587 obrany przez część szlachty polskiej królem (konkurent Zygmunta Wazy) wkroczył do Polski, pobity w 1588 r. pod Byczyną przez hetmana Jana Zamoyskiego dostał się do niewoli. Przetrzymywany w Zamościu, uwolniony po zawarciu układu bytomsko-będzińskiego (1598). Przez długi czas używał tytułu króla Polski.

WILHELM VON HILFNSTEIN

ur. ?, zm.1410, pochodził z Nadrenii i już jako brat Zakonu Krzyżackiego był w 1382 wójtem Działdowa. Przez następne lata piął się w hierarchii zakonnej piastując następujące urzędy: w r. 1384 r. wójtostwo w Laskach, w 1387 r. komturstwo Starogrodu Chełmińskiego. Wreszcie w 1391 r. został wielkim komturem i członkiem ścisłej rady odstojników krzyżackich. W 1393 r. po śmierci wielkiego mistrza Konrada von Walenreoda przez cztery miesiące był namiestnikiem państwa zakonnego. W okresie rządów Urlyka von Jungingena prowadził rokowania pokojowe z księciem litewskim Witoldem, których wynikiem było zawarcie układu salińskiego (1398). W 1404 r. poprowadził ostatnią wielką wyprawę przeciwko Litwie. Jeszcze w tym samym roku został mianowany komturem Grudziądza. Zginął w bitwie pod Grunwaldem w 1410 r.

Copyright © 2006 Paweł Soczewski