Zamki w Polsce

Indeks alfabetyczny
- A
- B
- C
- Ć
- D
- E
- F
- G
- H
- I
- J
- K
- L
- Ł
- M
- N
- O
- P
- R
- S
- Ś
- T
- U
- W
- Z
- Ż
- Ź
Historia zamków
Lista zamków
- Alfabetycznie
  - B
  - C
  - Ć
  - D
  - E
  - F
  - G
  - H
  - I
  - J
  - K
  - L
  - Ł
  - M
  - N
  - O
  - P
  - R
  - S
  - Ś
  - T
  - U
  - W
  - Z
  - Ż
- Województwa
Mapa
Co nowego
- Najnowsze zmiany
- Historia serwisu
Zapowiedzi
Encyklopedia
Wiadomości
- Rok 2006
- Rok 2005
- Rok 2004
- Rok 2003
- Rok 2002
- Rok 2001
Ciekawostki
Literatura
Zamki w Internecie
- O zamkach
- Zamki
- Zagranica
  - Czechy
  - Słowacja
- Różne
- Internetowe mapy
Różności
- Kalendarz
- Humor
O serwisie
- Autorzy
- Info techniczne
Napisz do nas
Strona główna

Subskrypcja nowości

SŁOWNIK „TRUDNYCH” TERMINÓW

Wędrując po kartach serwisu niewątpliwie napotkasz, niecodzienne i charakterystyczne terminy. Nic w tym dziwnego, gdyż wiele z nich to specjalistyczne słownictwo historyków, archeologów oraz architektów. Aby ułatwia Ci ich zrozumienie przygotowaliśmy Słownik „trudnych” terminów zawierający ich wyjaśnienie. Wiele haseł jest połączonych z tekstami opisów zamków, dzieki czemu w wygodny i prosty sposób bedziesz mógł znaleść objaśnienie interesujących Cię słów.

SGRAFFITO: technika zdobienia ścian polegająca na wycinaniu położonego warstwowo różnokolorowego tynku. Technika dopracowana do perfekcji w renesansie. Najprostszym typem sgraffito jest-typ geometryczny-cięte w tynku prostokąty z nacięciami naśladującymi ich przestrzenność.
SKARPA: gotycki element konstrukcyjny przystawiony do ściany dla podparcia całej budowli oraz przyjęcia ciężaru sklepień. Często ozdobne, posiadały wnęki i były zwieńczone sterczynami.
SKLEPIENIE: konstrunkcyjno-przestrzennezamknięcie pomieszczenia.W architekturze odróżniamy kilka typów sklepień-beczkowe, krzyżowe, krzyżowo-żebrowe, gwiaździste, klasztorne, kryształowe, trójpodporowe i żaglowe.
SKLEPIENIE BECZKOWE: sklepienie posiadające w przekroju kształt beczki.
SKLEPIENIE GWIAŹDZISTE: sklepienie, którego żebra tworzą kształt gwiazdy.
SKLEPIENIE KOLEBKOWE: zobacz sklepienie beczkowe.
SKLEPIENIE KRYSZTAŁOWE: sklepienie późnogotyckie złożone z przenikających się kubicznych brył, przypominających cięcia kryształu.
SKLEPIENIE KRZYŻOWE: sklepienie utworzone z dwóch przenikających się sklepień beczkowych
SKLEPIENIE KRZYŻOWO-ŻEBROWE: sklepienie utworzone z dwóch przenikających się sklepień beczkowych z żebrami na szwach.
SKLEPIENIE TRÓJPODPOROWE: sklepienie mające trzy punktu podparcia, na które padają żebra. Inaczej zwane sklepieniem trójdzielnym.
SKRZYNIEC: zobacz kaseton
SŁUŻKI: półkolumny lub laskiprzystawione do filaru nośnego, przeważnie dla podparcia sklepienie.
SOSRĘB: zobacz strop
STAROSTA KRÓLEWSKI: od końca XIII w. urzędnik mianowany i odwoływany przez monarchę (urząd ustanowił Wacław II, król Czech i Polski) jako namiestnik prowincji lub ziemi, sprawujący władzę policyjno-sądową na swoim terenie, a jednocześnie przełożonyzamku i dóbr królewskich. Starostę zastępował podstarości.
STAROSTWO GRODOWE: kompleks dóbr królewskich (królewszczyzn) wokół siedziby starosty grodowego, pozostający w jego zarządzie i przeznaczony na jego utrzymanie.
STAROSTWO NIEGRODOWE: królewszczyzna będąca w dzierżawie lub zastawie (tenucie) starosty niegrodowego (tenutariusza), z którą nie było związane wykonywanie jurysdykcji starościńskiej w grodzie.
STERCZYNA: pionowy element dekoracji architektonicznej wieńczący szczyt fasad lub zakończenia filarów przyporowych.
STIUK: jako materiał-mieszanina gipsu lub pyłu marmurowego z wapnem i piaskiem. Jako technika-zdobienie artystyczne ścian dekoracjami modelowanymi z pow. masy.
STOŁP: zobacz donżon
STROP: płaskie, drewniane pokrycie pomieszczenia. Składa się z dużych profilowanych belek ułożonych do siebie równolegle. Przy dużej rozpiętości belek dla wzmocnienia umieszczano pośrodku poprzeczną belką tzw. sosręb. Na belce tej często umieszczano napisy-fundacyjne lub dewocyjne.
STRZECHA: w średniowieczu zespół kamieniarzy murarzy oraz cieśli, pracujący pod kierunkiem mistrza-budowniczego (muratora).
STRZĘPIA: występy pozostawione w murze dla połączenia go z murem dobudowanym później.
SZCZYT: przedłużona ku górze część ściany w celu zasłonięcia dwuspadowego dachu. Szczyt posiada więc kształt trójkąta. W gotyku stał się również elementem dekoracyjnym-rozdzielano je wnękami i laskowaniami.