Zamki w Polsce

Pomiń nawigację

Subskrypcja nowości

Informacje ogólne: 

Stan zachowania:

Zamek nie istnieje.

Lokalizacja:

Brak danych

Wstęp na teren:

Brak danych

Informator turysty: 

Duże pobliskie miasta:

Inowrocław, TORUŃ (około 38 km), BYDGOSZCZ (około 44 km)

Dojazd samochodem:

Skrzyżowanie dróg krajowych nr 15, 25 i dróg wojewódzkich nr 251, 252

Stacja kolejowa:

Inowrocław

Dojazd autobusem:

Inowrocław (PKS)  

Warte zobaczenia:

Romański kościół NMP (XII/XIII w. częściowo zrekonstruowany po 1901 i po 1960), późnogotycki kościół św. Mikołaja (po 1431 przebud. na bazylikę 1765-80 i w stylu neogotyckim XIX w.), fragmenty murów miejskich.fundacji Władysława Hermana, dawna synagoga (pocz. XIX w.), kosciół parafialny św. michała Archanioła (1520, przebud. w stylu neogotyckim w 2. poł. XIX w.). Zamki w pobliżu: Kruszwica, oraz zamki totuńskie: zamek krzyżacki, Dybów i Złotoria.

HISTORIA ZAMKU

Wczesnośredniowieczny Inowrocław składał się z dwóch elementów: przedpiastowskiego grodu opolnego oraz osady targowej (pierwsza wzmianka pisana z 1185 roku) przy kościele NMP. W pierwszej połowie XIII wieku nastąpił dynamiczny rozwój Inowrocławia. Związane to było z ustanowieniem w nim stolicy udzielnego księstwa, po oddzieleniu się Kujaw od Mazowsza.

Około 1240 roku przywilejem księcia Kazimierza zostało lokowane na prawie magdeburskim nowe miasto. Założono je na niewielkim wzniesieniu, którego kumulację stanowił dawny gród opolny. W północno-zachodniej części miasta wzniesiono drugi punkt warowny - zamek książęcy. Niestety niewiele wiemy o jego początkach pomimo, że pierwsza wzmianka pochodzi z 1305 roku. Kolejna pochodzi z czasów wojny polsko-krzyżackiej w latach 1326 - 1332. W roku 1331 miasto i zamek Inowrocław obsadzone przez rycerstwo wielkopolskie sprostały oblężeniu wojsk zakonnych. W rok później armia krzyżacka pod dowództwem komtura krajowego chełmińskiego Otto von Luterberga znowu zjawiła się pod miastem. Inowrocławia broniła załoga królewska pod dowództwem starosty kujawskiego i wojewody inowrocławskiego. Jednak tym razem po kilku dniach oblężenia z użyciem machin miasto i zamek podały się. Najprawdopodobniej na taką decyzje miały wpływ: masakra ludności w zdobytym uprzednio Brześciu oraz postawa niemieckiej części mieszczaństwa. Wydaje się, że w owym czasie nie istniał jeszcze zamek murowany i powyższe przekazy źródłowe odnoszą się do jeszcze drewnianej warowni.

Najprawdopodobniej murowany zamek został wzniesiony z inicjatywy króla Kazimierza Wielkiego dopiero po odzyskaniu Kujaw, a więc dopiero po latach 1343- 1346. Za panowania Ludwika I Węgierskiego, zamek wraz z kilkoma innymi twierdzami kujawskimi przeszedł na okres od 1377 do 1396 roku w ręce Władysława Opolczyka.

Niestety, nie znamy wyglądu i układu przestrzennego tej warowni. Najprawdopodobniej czternastowieczny zamek został założony na planie nieregularnego czworoboku i wpasowany w narożnik murów miejskich. Na podstawie lustracji z 1564 - 1565 sądzi się, że główny trzon zamku stanowił czterokondygnacyjny budynek mieszkalny o formie gotyckiej kamienicy (niektórzy badacze uznają go za wieże mieszkalną) zwieńczony renesansową attyką oraz otoczony był nawodnioną fosą. Woda ta miała niekorzystny wpływ na zamkowe mury, lustratorzy zanotowali „wprzykop się walą [...] bo je bardzo woda, która jest w przykopie, podlizała, że jeno na kęsiech zawisły”.

W czasie wojen polsko-krzyżackich inowrocławski zamek miał strategiczne znaczenie jako twierdza nadgraniczna. Świadczyć o tym mogą częste pobytu w nim króla Władysława Jagiełły, jak również dbałość o jego urządzenia obronne - za czasów pierwszych Jagiellonów przedzamcze zostało otoczone drewnianymi umocnieniami. Jednak po unormowaniu się stosunków z państwem zakonnym zamek stracił na znaczeniu militarnym stając się siedzibą starostwa grodowego.

Kres zamkowi położyły wojny szwedzkie, kiedy to w 1656 roku został spalony i popadł w ruinę. Jego pozostałości zostały rozebrane w XIX wieku.

W latach 60-dziesiątych XX wieku na terenie dawnej warowni przeprowadzono badania terenowe i archeologiczne. Niestety ich wyniki nie zostały do tej pory opublikowane (2002 rok).

OPRACOWAŁ: Paweł Soczewski

PLANY ZAMKU

Rzut miasta średniowiecznego (wg J. Widawski w „Miejskie mury obronne w państwie polskim do początku XV wieku”)

REKONSTRUKCJE ZAMKU

Niestety nie dysponujemy żadnymi materiałami na ten temat

WIDOKI ZAMKU

Niestety nie dysponujemy żadnymi materiałami na ten temat

LEGENDY I PODANIA

Niestety nie dysponujemy żadnymi materiałami na ten temat

BIBLIOGRAFIA

1. Michał Biskup „Wojny Polski z Zakonem Krzyżackim” Gdańsk 1993
2. Bohdan Guerquin „Zamki w Polsce” Warszawa 1984
3. Leszek Kajzer, Stanisław Kołodziejski, Jan Salm „Leksykon zamków w Polsce” Warszawa 2001
4. Leszek Kajzer „Wieże zamków Prowincji Wielkopolskiej” w „Archaeologia Historical Polona” Toruń 2002
5. Leszek Kajzer „Z badań nad zamkami państwowymi pierwszych Jagiellonów” w „Późnośredniowieczne zamki na terenie dawnego województwa sandomierskiego” Kielce 2005
6. Jarosław Widawski „Miejskie mury obronne w państwie polskim do początku XV wieku” Warszawa 1973

Copyright © 2006 Paweł Soczewski