województwo podkarpackie
Renesansowy zamek prywatny położony w płaskiej dolinie Wisły, na północny-zachód od miasta.
Pierwsze umocnienia obronne w miejscu obecnego zamku powstały na początku XV wieku. Była to murowana wieża mieszkalno-obronna wzniesiona przez podstolego sandomierskiego, Jakuba herbu Grzymała. Jej relikty odsłonięto pod powierzchnią obecnego dziedzińca. W 1569 roku dobra baranowskie nabył Rafał Leszczyński, który rozebrał budynek wieżowy i w jego pobliżu wzniósł renesansowy dwór obronny. Później wtopiony w zachodnie skrzydło zamku.
W latach 1591-1606 za Andrzeja Leszczyńskiego nastąpiła rozbudowa dworu według projektu Santi Gucciego. W efekcie powstało trójskrzydłowe założenie od południa zamknięte ścianą parawanową i czterema cylindrycznymi basztami na narożach. Wewnętrzny, prostokątny dziedziniec został otoczony z trzech stron krużgankami. Całość założenia otoczono murem obwodowym z czterema cylindrycznymi basztami.
Około 1695 roku zamek otoczono fortyfikacjami bastionowymi, które rozebrano na początku XIX wieku. Wówczas też spalntowano przedzamcze i włączono je w obręb otaczającego zamek parku.
Baranowski zamek mocno ucierpiał w trakcie ostatniej wojny światowej. Konserwację ukończono w 1965 i przystosowano budowlę do funkcji muzealnych.
OPRACOWAŁ: Paweł Soczewski
Copyright © 2006 Paweł Soczewski