województwo śląskie
Nikłe relikty średniowiecznej strażnicy, zwanej też Lutowcem położone na samotnym ostańcu wapiennym w północnej części wsi.
Bardzo mało wiemy o obiekcie warownym we wsi Łutowiec. Nie występuje on w średniowiecznych materiałach źródłowych a pierwsza wzmianka o wsi Łutowiec zwanej również w średniowieczu Oltowcem lub Holtowcem pochodzi dopiero z 1399 roku. Nie prowadzono również tutaj badań wykopaliskowych a jedynie sondażowe badania powierzchniowe i prace inwentaryzacyjne. Obecnie w literaturze dominuje pogląd, że warownia wzniesiona została z fundacji króla Kazimierza Wielkiego. Miałaby ona pełnić strażnicze funkcje dla pobliskiego zamku królewskiego Bobolice. Tego typu obiekty (m.in. Suliszowice, Przewodziszowice, Wiesiółka, Ryczów, Klucze), powstały w XIV wieku w okresie akcji fortyfikacyjnej prowadzonej przez Kazimierza Wielkiego. Obiekty te w przekazach źródłowych określane są mianem fortalicium a nie castrum. Budowano je zazwyczaj w promieniu około 2 do 3 kilometrów od głównego zamku królewskiego i wznoszone były równolegle z nim. Miały one za zadanie przyjmować pierwszy impet atakującego wroga oraz utrudniać działania oblężnicze prowadzone przeciwko macierzystemu zamkowi.
Inna hipoteza wysuwana przez badaczy mówi, że warownia wzniesiona została w latach 1370-1391 przez księcia Władysława Opolczyka, kiedy to w jego władaniu znajdowało się pogranicze polsko-śląskie. Władca ten miał by dążyć do budowy silnego pasa pogranicznych warowni, które miały by powstrzymać wyprawę zbrojną króla Władysława Jagiełły. Monarcha ten został powiem zobowiązany przez szlachtę do odzyskania utraconego terytorium. Jeżeli tak hipoteza znalazłaby potwierdzenie to książę opolski najprawdopodobniej nie zdołał ukończyć, gdyż został zaskoczony atakiem wojsk polskich w 1391 roku. Tą teorię wydają się potwierdzać wyniki prowadzonych niedawno badań archeologicznych. W wykopach znaleziono fragmenty ceramiki naczyniowej składają się w jednorodny chronologicznie zbiór, który wiążę z szeroko pojętym wiekiem XV, tj. okresem obejmującym również ostatnie dekady lub schyłek XIV stulecia, czyli warowania raczej na pewno nie powstała w okresie panowania Kazimierza Wielkiego. Obiekt obronny mógł być rzeczywiście wzniesiony z inspiracji Władysława Opolczyka, ale w grę wchodzi też Krystyn z Koziegłów właściciel pobliskiego Mirowa, który mógł obiekt dokończyć lub rozbudować, ponieważ funkcjonował on niewątpliwie w czasie, kiedy Lisowie byli właścicielami Łutowca.
Założenie w Łutowcu o powierzchni 525 metrów kwadratowych składało się dwóch części. Główna, murowana, być może wieżowa, budowla wzniesiona został na wysokiej 20 metrowej, samotnej wapiennej skale usytuowanej we wschodniej części założenia. Niestety ze względu na stan zachowania nie sposób określić jej kształtu. Na podstawie badań wykopaliskowych wysunięto wstępną hipotezę, że stała tu budowla o wymiarach 9 x 7 metrów.
Drugi człon założenia stanowił dziedziniec gospodarczy z drewnianymi zabudowaniami obwiedziony wałem ziemnym oraz suchą fosą.
Nie wiadomo, kiedy strażnica została opuszczona, przypuszcza się, że miało to miejsce w XV wieku (Bogdan Guerquin podaje nawet datę 1370 roku). Istnieje również hipoteza, że wieża została wysadzona w powietrze.
Do naszych czasów ze strażnicy zachowało się niewiele, zaledwie 4,5 metrowej długości i 1,8 metrowej szerokości ciężko rozpoznawalny fragment kamiennego muru na skale oraz słabo czytelne w terenie relikty wałów ziemnych dziedzińca gospodarczego oraz fosy
OPRACOWAŁ: Paweł Soczewski
Niestety nie dysponujemy żadnymi materiałami na ten temat
Niestety nie dysponujemy żadnymi materiałami na ten temat
Niestety nie dysponujemy żadnymi materiałami na ten temat
Niestety nie dysponujemy żadnymi materiałami na ten temat
Copyright © 2006 Paweł Soczewski