Olkusz
województwo małopolskie
Relikty prawdopodobnego zamku miejskiego odkryte w pobliżu bazyliki św. Andrzeja.
Informacje ogólne:
- Stan zachowania:
- Fragment muru z czerwonego piaskowca i fundamentów bramy.
- Lokalizacja:
- Brak danych
- Wstęp na teren:
- Brak danych
Informator turysty:
- Duże pobliskie miasta:
- Olkusz
- Dojazd samochodem:
- Skrzyżowanie drogi krajowej nr 94 z drogami wojewódzkimi nr 783 i 791.
- Stacja kolejowa:
- Olkusz
- Dojazd autobusem:
- Olkusz (PKS) Komunikacja miejska
- Warte zobaczenia:
- Olkusz jest jedną z najstarszych osad górniczych (ołów, cynk, srebro) w Polsce, która prawa miejskie otrzymała już w 1299 roku. W samym mieście zachowało się kilka cennych zabytków. Najwartościowszym jest gotycki kościół parafialny św. Andrzeja
(1.poł. XIV w., rozbud . XV i XVII w., przebud koniec XIX w.) w którym warto zwrócić uwagę na gotyckie odrzwia (XV w.), manierystyczną kaplice Loterańską (1620), w kaplicy św. Anny na późnorenesansową polichromię, posąg Madonny z Dzieciątkiem (koniec XV
w.), cztery dwustronne malowane skrzydła poliptyku (ok. 1485) wprawione w późnorenesansowe ołtarze, krusyfiks (XIV/XV), gotycki posąg Chrystusa Frasobliwego (pocz. XVI w.). Oprócz kościoła w mieście znajdują się: kaplica św. Jana Kantego (1738),
drewniana kapliczka (XIX w.), fragmenty murów miejskich ze zrekonstruowaną basztą (XIV/XV w.), w rynku kamienice (XVI i XVII w. przebud. XVIII i XIX w.), ślady dawnych robót górniczych (Sztolnia Ponikowska).W pobliskim Rabsztynie znajdują się ruiny
zamku będącego siedzibą starostów królewskich.
HISTORIA ZAMKU
Najwcześniejsza wzmianka o zamku w Olkuszu znajduje się w „Kronice Katedralnej Krakowskiej” a brzmi następująco: „(...) plures etiam alias civitates, videlicet Wieliczcam, et Scavinam, Lanczcoronam,
castrum Hilcus, Bandzen, Lelow, civitatem et castrum Czorsten (...).” i przypisuje jego fundację królowi Kazimierzowi Wielkiemu. Jednak już Jan
Długosz w swojej kronice pomija obiekt o nazwie „zamek Olkusz”, ograniczając informację do murów miejskich Olkusza. Na tej podstawie i późniejszych źródeł współcześni badacze zaczęli identyfikować castrum Hilcus z położonym nieopodal miasta
zamkiem Rabsztyn.
Wydaje się jednak, że ta teoria musi ulec zweryfikowaniu wobec najnowszych odkryć. Dnia 19 września 2001 roku podczas prac budowlanych w pobliżu przy bazylice św. Andrzeja odkryto fragment muru z czerwonego piaskowca i fundamentów bramy.
Przypuszcza się, że odnaleziona budowlą miała charakter obronny o czym m.in. może świadczyć grubość jej murów.
W trakcie prac archeologowie odkopali również jedno pomieszczenie o wymiarach 11x13 metrów. Sala ta pochodzi najprawdopodobniej z czasów rozbudowy obiektu w późniejszym okresie. Niewykluczone, że pod ziemią kryją się dalsze pomieszczenia. Na
terenie wykopalisk znaleziono również fragmenty ceramiki z XIV w.
OPRACOWAŁ: Paweł Soczewski
PLANY ZAMKU
Niestety nie dysponujemy żadnymi materiałami na ten temat
REKONSTRUKCJE ZAMKU
Niestety nie dysponujemy żadnymi materiałami na ten temat
WIDOKI ZAMKU
Niestety nie dysponujemy żadnymi materiałami na ten temat
LEGENDY I PODANIA
Niestety nie dysponujemy żadnymi materiałami na ten temat
BIBLIOGRAFIA
- Marceli Antoniewicz „Zamki na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej - geneza funkcje konteksty” Kielce 1998
- Robert Krajewski, Robert Kubiszyn „Orle gniazda i warownie jurajskie” Warszawa 1997
- Jarosław Widawski „Miejskie mury obronne w państwie polskim do początku XV wieku” Warszawa 1973
Copyright © 2006 Paweł Soczewski