Zamki w Polsce

Pomiń nawigację

Subskrypcja nowości

Informacje ogólne: 

Stan zachowania:

Do naszych czasów z zamku zachowały się fragmenty murów przyziemia i zewnętrznych wałów ziemnych.

Lokalizacja:

Z Trzcińska szlakiem niebieskim a następnie czarnym na Krzyżną Górę (około 3,5 km). Z Wojanowa szlakiem zielonym a następnie czarnym na Krzyżną Górę (około 4 km). Z Karpników szlakiem żóltym a następnie czarnym na Krzyżną Górę (około 2 km). Z Janowic Wielkich (przez ruiny zamku Bolczów) szlakiem zielonym a następnie czarnym na Krzyżną Górę (około 8 km) - trasa godna polecenia.

Wstęp na teren:

Wstęp wolny

Informator turysty: 

Duże pobliskie miasta:

JELENIA GÓRA (około 10 km)

Dojazd samochodem:

Do ruin nie da się dojechać samochodem, jedyny dostęp jest pieszo (patrz Dostęp).

Stacja kolejowa:

Jelenia Góra, Janowice Wielkie, Trzcińsko

Dojazd autobusem:

Karpniki (PKS), Trzcińsko (PKS), Wojanów (PKS)  

Warte zobaczenia:

W Janowicach Wielkich: zespół pałacowy z renesansowym dworem z 1608 roku (przebudowy w XVIII i XIX wieku) i parkiem ze starymi lipami, późnogotycki kościół Wniebowzięcia NMP z XV/XVI wieku z gotyckimi portalem i sakramentorium oraz renesansową chrzcielnicą i nagrobkami, barokowy kościół Chrystusa Króla z poł. XVIII wieku. W pobliżu wsi na zboczu Suchej Góry ruiny bardzo ciekawego zamku Bolczów.W Karpnikach gotycko-renesansowy zamek z XV wieku (przebudowy 1603, 1846) otoczony parkiem z okazami strych dębów i aleją grabową, gotycko-renesansowy kościół św. Jadwigi z poł. XVI wieku, liczne chaty drewniane przeważnie z XVIII i XIX wieku.W Wojanowie renesansowy dwór obronny z 1603-07 (przebudowy w poł. XVII i XIX wieku oraz w 1906 roku) otoczony rozległym parkiem, gotycki kościół WNMP z XIV wieku.Na skrzyżowaniu szlaków po drodze na Krzyżną Górę schronisko „Szwajcarka ” wzniesione w 1823 roku w stylu tyrolskim.

HISTORIA ZAMKU

Jest prawdopodobne, że murowany zamek wznieśli w XIV wieku książęta świdnicko-jaworscy na miejscu wcześniejszego XIII -wiecznego grodu. Jednak hipoteza ta nie znalazła do tej pory żadnego potwierdzenia w źródłach, gdyż pierwsza wiadomość o zamku książęcym pochodzi z 1364 roku. W 1372 roku księżna Agnieszka (wdowa po księciu Bolku II) oddała zamek w lenno rycerzowi Henrykowi Czirnie.

Rycerz ten był bardzo barwną postacią. W 1410 roku wraz z synem Konradem brał udział, po stronie Krzyżaków w bitwie pod Grunwaldem. W czasie powstania husyckiego w Czechach (1432 rok) staje po stronie powstańców, jednak jego działalność polega głównie na grabieżach i rozbojach. Gdy tylko ruch husyckich zaczyna słabnąć Henryk znów zmienia front. Pod pozorem omówienia dalszych planów zwabił 11 sierpnia 1434 roku do zamku miejscowych przywódców husycki a wśród nich księcia Biedżycha chcąc ich wydać w ręce biskupa wrocławskiego i mieszczan świdnickich. Podczas nocnych walk na zamku wybucha pożar, który dość znacznie strawił warownię.

Niestety nie znamy dalszych dziejów tego górskiego zameczku. Wiadomo, że już w drugiej połowie XV wieku został zniszczony i opuszczony. Poświadcza to dokument Władysława Jagiellończyka, króla czeskiego z 1506 roku. Kolejne przekazy z 1668 roku informują już o zupełniej ruinie zamku.

Niestety silne zniszczenia zabytku i brak badań terenowych uniemożliwiają dokładne i precyzyjne ustalenie układu przestrzennego i funkcji zamkowych budowli. Budowniczy zamku w ciekawy sposób wykorzystali naturalne warunki terenowe. Zamek wzniesiono z kamienia na planie czworokąta (około 20 x około 32 metra) poniżej szczytu góry, także masyw skalny szczytu stanowił południową kurtynę obwodu. Z pozostałych stron dziedziniec o powierzchni około 600 m otaczał mur obwodowy o zaokrąglonych od północy narożach.

Wjazd do warowni umieszczono w kurtynie zachodniej i był on flankowany przez dwa niewielkie budynki. Niewiadomo czy zamek posiadał wieżę. Na zewnątrz obwodu warownego dostrzec można ślady ziemnych wałów.

Do naszych czasów z zamku zachowały się fragmenty murów przyziemia i zewnętrznych wałów ziemnych.

OPRACOWAŁ: Paweł Soczewski

PLANY ZAMKU

Rzut ruin zamku (wg B. Guerquin w „Zamki w Polsce”)

REKONSTRUKCJE ZAMKU

Niestety nie dysponujemy żadnymi materiałami na ten temat

WIDOKI ZAMKU

Niestety nie dysponujemy żadnymi materiałami na ten temat

LEGENDY I PODANIA

Pomimo, że zamek już od ponad 500 lat leży w gruzach to wciąż budzą emocje ukryte w nim skarby. Według legendy w kilka lat po zniszczeniu warowni do ruin wybrał się Stefan z Giecza. Po niedługich poszukiwaniach znalazł kilka grudek złota i wielki ciężki kielich. Kiedy chciał już wracać ze zdobyczą do domu nagle zauważył osła. Zwierzę wzięło do pyska kielich i odłożyło na bok a w zamian przyniosło Stefanowi złotą kulę. Chytry człowiek nie zrezygnował jednak z kielicha. Całą zdobycz wrzucił do worka i objuczył nim osła. Niestety w drodze do domu osioł padł. Stefan postanowił, więc przetopić całe złoto i odlać z niego figurę osła. Jak zamyślił tak uczynił. Jednak kiedy osioł był już gotowy rozległ się glos „mimo ostrzeżeń przetopiłeś Świętego Graala, kielich używany przez samego Jezusa Chrystusa podczas ostatniej wieczerzy. Będziesz za to przeklęty na wieki.” I osioł zapadł się pod ziemię a Stefan zamienił się w kamień. Podobno złote zwierzę wciąż czeka na swojego odkrywcę.

OPRACOWAŁ: Paweł Soczewski

BIBLIOGRAFIA

1. Bohdan Guerquin „Zamki śląskie” Warszawa 1957
2. Bohdan Guerquin „Zamki w Polsce” Warszawa 1984
3. Leszek Kajzer, Stanisław Kołodziejski, Jan Salm „Leksykon zamków w Polsce” Warszawa 2001
4. Joanna Lamparska „Tajemnice zamki podziemia” Wrocław 1998

Copyright © 2006 Paweł Soczewski