Zamki w Polsce

Pomiń nawigację

 

Chełm

województwo  lubelskie

Nie zachowane na powierzchni ziemi relikty zamku znajdują się na wzgórzu katedralnym w obrębie tzw. Wysokiej Górce, na wschód od miasta lokacyjnego.

Informacje ogólne: 

Stan zachowania:
Obecnie na powierzchni ziemi nie są widoczne żadne pozostałości zamkowego założenia. Po przeprowadzonych badaniach odkryte w ich wyniku relikty murów zostały z powrotem zasypane.
Lokalizacja:
Kompleks dawnego klasztoru Bazylianów położony jest na wzgórzu zwanym Wysoką Górką na wschód od staromiejskiego rynku, przy ulicy Lubelskiej
Wstęp na teren:
Wstęp wolny

Informator turysty: 

Duże pobliskie miasta:
Chełm
Dojazd samochodem:
Skrzyżowanie dróg krajowej nr 12 i wojewódzkich 812, 843, 844.
Stacja kolejowa:
Chełm
Dojazd autobusem:
Chełm (PKS)  Do zamku dostać się można komunikacją miejską
Warte zobaczenia:
Największa atrakcją turystyczną Chełma są podziemia kredowe, pozostałość po dawnych kopalniach. Trasa turystyczna to około 2 km korytarzy pod starym miastem. Na powierzchni największe wrażenie sprawia dawny zespól klasztorny Pijarów (1753-63) jedno z najwybitniejszych dzieł późnego baroku w Polsce. Obecnie w jego murach mieści się Muzeum Okręgowe. W pejzarzu miasta wyróżniają się również dawny zespół katedralo--klasztorny Bazylianów (1735-56) - obecnie kościół rzymsko-katolicki oraz dawne cerkwie prawosławne i grekokatolickie. W dzielnicy Bieławin pośród łąk znajdują się relikty wieży mieszkalno-obronnej.
 

HISTORIA ZAMKU

Początki Chełma nie zostały w pełni wyjaśnione. W toku dotychczas przeprowadzonych badań stwierdzono, że intensywny rozwój osadnictwa na tym terenie rozpoczął się w XI wieku. Miało to najprawdopodobniej związek z przynależnością Chełma do Rusi Halickiej. Szczyt tego rozwoju osady przypadł na druga ćwierć XIII wieku, kiedy to książę halicko-włodzimierski, Daniel Romanowicz ustanowił tutaj stolicę swojego państwa. Prawdopodobnie właśnie wtedy uformował się ostatecznie zespół osadniczy, składający się z grodu, podgrodzia i osady rzemieślniczo-targowej. Na obszarze grodu tzw. Wysokiej Górce - sztucznym wzniesieniu o wymiarach około 40 x 60 metra w trakcie przeprowadzonych badań odkryto relikty kamiennej budowli o wymiarach 22 x 38 metra. Badacze przypuszczają, że są to pozostałości rezydencji księcia Daniela. Na wschód od niej odsłonięto fragmenty drugiej budowli, którą należy utożsamiać z cerkwią św. Jana Złotoustego, wzniesiona około 1240 roku a spaloną około 1255 roku.

W 1366 roku Chełm wraz z całą Rusią Halicką został przyłączony przez króla Kazimierza Wielkiego do Polski. Pod polskim panowaniem utrzymał status stolicy ziemi (kasztelan poświadczony od 1434 roku) i w tej roli pozostał aż do kresu Rzeczypospolitej w XVIII wieku. Siedzibą starosty pozostał dawny gród, na miejscu którego król Kazimierz Wielki wzniósł zamek.

Do tej pory odkryto jedynie na pozostałości murowanej, kamiennej wieży. Wzniesiono ją na planie kwadratu o boku 12 metrów w pobliżu wschodniej ściany wcześniejszego pałacu. Wciąż jednak nie natrafiono na inne pozostałości zamku starościńskiego. Według zachowanych lustracji był on zbudowany z kamienia i drewna. W 1510 roku lustratorzy zanotowali, że na zamku były baszty, a przygódek otaczały ostrokoły. Natomiast relacja Gwagnina z 2 połowy XVI wieku mówi, że ramek był „drewniany gliną oblepiony”.

Chełmski zamek użytkowany był do XVIII wieku, kiedy to popadł w ruinę i wkrótce został rozebrany.

Obecnie na powierzchni ziemi nie są widoczne żadne pozostałości zamkowego założenia. Po przeprowadzonych badaniach odkryte w ich wyniku relikty murów zostały z powrotem zasypane.

OPRACOWAŁ: Paweł Soczewski

PLANY ZAMKU

Niestety nie dysponujemy żadnymi materiałami na ten temat

REKONSTRUKCJE ZAMKU

Niestety nie dysponujemy żadnymi materiałami na ten temat

WIDOKI ZAMKU

Niestety nie dysponujemy żadnymi materiałami na ten temat

LEGENDY I PODANIA

Niestety nie dysponujemy żadnymi materiałami na ten temat

BIBLIOGRAFIA

  1. Bohdan Guerquin „Zamki w Polsce” Warszawa 1984
  2. Leszek Kajzer, Stanisław Kołodziejski, Jan Salm „Leksykon zamków w Polsce” Warszawa 2001
 

Copyright © 2006 Paweł Soczewski