Zamki w Polsce

Pomiń nawigację

Subskrypcja nowości

Informacje ogólne: 

Stan zachowania:

Obecnie w terenie jest czytelny, częściowo zrekonstruowany zarys wieży.

Lokalizacja:

Z drogi nr 12 należy skręcić w ulicę Bieławiską (jest tabliczka) i jechać ją do końca aż do ostatniego gospodarstwa. Następnie pieszo omijając zabudowania (około 0.5 km) ściążką pośród łąk.

Wstęp na teren:

Wstęp wolny

Informator turysty: 

Duże pobliskie miasta:

Chełm

Dojazd samochodem:

Skrzyżowanie dróg krajowej nr 12 i wojewódzkich 812, 843, 844. Do samych ruin nie ma bezpośredniego dojazdu samochodem. Należy jechać ulicą Bieławińską do ostanich zabudowań a potem pieszo.

Stacja kolejowa:

Chełm

Dojazd autobusem:

Chełm (PKS)  Do zamku dostać się można komunikacją miejską

Warte zobaczenia:

Największa atrakcją turystyczną Chełma są podziemia kredowe, pozostałość po dawnych kopalniach. Trasa turystyczna to około 2 km korytarzy pod starym miastem. Na powierzchni największe wrażenie sprawia dawny zespól klasztorny Pijarów (1753-63) jedno z najwybitniejszych dzieł późnego baroku w Polsce. Obecnie w jego murach mieści się Muzeum Okręgowe. W pejzarzu miasta wyróżniają się również dawny zespół katedralo--klasztorny Bazylianów (1735-56) - obecnie kościół rzymsko-katolicki oraz dawne cerkwie prawosławne i grekokatolickie. Na Górze Chełmskiej zwanej też Górą Zamkową lub Wysoką Górką stał kiedyś zamek królewski.

HISTORIA ZAMKU

Początki osadnictwa na terenie Bieławina sięgają już neolitu. W trakcie badań archeologicznych odkryto również zabytki świadczące o istnieniu osady w czasach rzymskich. Najintensywniejszy rozwój przeżywała osada w XI - XIII wieku. Z tymi czasami łączone jest powstanie obronnego założenia. Według kronik ruskich fundatorem gródka miał być w 1259 roku książę Daniel. Jednak wyniki prac badawczych przesuwają jego budowę na okres po 1292 a przed 1308 rokiem. Fundatorem byli książęta haliccy - być może Jerzy syn Lwa.

Gródek został wzniesiony na niskiej kępie w bagnistej dolinie rzeki Uherki. Założenie obronne składało się z wieży mieszkalno-obronnej otoczonej fosą o narysie prostokąta. Wieża została wzniesiona na planie prostokąta (11,8 x 12,4 metra) z miejscowego kamienia łamanego. Najprawdopodobniej posiadała cztery lub pięć kondygnacji. W przyziemiu znajdowała się piwnica z niewielkim loszkiem przy ścianie zachodniej. Ponad nią były kuchnia i pomieszczenie mieszkalne z małymi oknami, z wejściem od zachodu po drewnianych schodach. Czwarta kondygnacja pełniła funkcje reprezentacyjne. Przykryta była sklepieniem krzyżowo-żebrowym a ściany i podłoga dekorowane były ozdobną, glazurowaną cegłą palcówką oraz różnokolorowymi płytkami ceramicznymi. Duże okna dekorowane były zielonym kamieniem - glaukonitem. Ostatnia kondygnacja wieży miała charakter obserwacyjno-obronny. Jej szczyt zwieńczony był hurdycją, zaś dach był czterospadowy, kryty gontem.

To założenie w Bieławinie nie funkcjonowało zbyt długo, przypuszczalnie już w drugiej połowie XIV wieku zostało zniszczone w toku wojen między Polska, Litwą i Węgrami o panowanie i wpływy na Rusi Halickiej.

Ruiny wieży (ściana północna do wysokości 16,6 metra) przetrwały do lat czterdziestych XX wieku, wtedy to 1.IV.1944 roku wojska hitlerowskie wysadziły pozostałości zabytku. Obecnie w terenie jest czytelny, częściowo zrekonstruowany zarys wieży.

OPRACOWAŁ: Paweł Soczewski

PLANY ZAMKU

Niestety nie dysponujemy żadnymi materiałami na ten temat

REKONSTRUKCJE ZAMKU

Niestety nie dysponujemy żadnymi materiałami na ten temat

WIDOKI ZAMKU

Ruiny wieży w Bieławinie z widokiem Chełma (autor A. Leure, Album lubelski, 1860) - rysunek pochodzi z „Zamki w Polsce”

LEGENDY I PODANIA

Niestety nie dysponujemy żadnymi materiałami na ten temat

BIBLIOGRAFIA

1. Bohdan Guerquin „Zamki w Polsce” Warszawa 1984
2. Leszek Kajzer, Stanisław Kołodziejski, Jan Salm „Leksykon zamków w Polsce” Warszawa 2001

Copyright © 2006 Paweł Soczewski